طراحی و نقشه کشی ماشین آلات صنعتی با سالیدورک ، کتیا ، پروانجینیر ، اینونتور - 09359851183

طراحی و نقشه کشی ماشین آلات صنعتی با سالیدورک ، کتیا ، پروانجینیر ، اینونتور - 09359851183

طراحی صنعتی

آیا باید محصولات زیبا را در موزه ها و نمایشگاهها دید؟ یا اینکه باید دنیایی داشته باشیم که زیبایی در گوشه گوشه آن جلوه گر باشد؟

رشته طراحی صنعتی براساس دیدگاه دوم شکل گرفته است. البته نباید تصور کرد که رشته طراحی صنعتی فقط به زیبایی محصولات می اندیشد بلکه این رشته معتقد است که در ساخت محصولات مورد استفاده بشر باید از لطافت، زیبایی و ظرافت هنر و همچنین فناوری و کارآیی علم بهره گرفت تا بتوان زندگی زیباتر و راحتتری داشت. یعنی طراحان صنعتی توسعه دهنده و تکامل بخش محصولاتی هستند که ما هر روزه از آنها استفاده می کنیم.


طراحی صنعتی

هدف:

آیا باید محصولات زیبا را در موزه ها و نمایشگاهها دید؟ یا اینکه باید دنیایی داشته باشیم که زیبایی در گوشه گوشه آن جلوه گر باشد؟

رشته طراحی صنعتی براساس دیدگاه دوم شکل گرفته است. البته نباید تصور کرد که رشته طراحی صنعتی فقط به زیبایی محصولات می اندیشد بلکه این رشته معتقد است که در ساخت محصولات مورد استفاده بشر باید از لطافت، زیبایی و ظرافت هنر و همچنین فناوری و کارآیی علم بهره گرفت تا بتوان زندگی زیباتر و راحتتری داشت. یعنی طراحان صنعتی توسعه دهنده و تکامل بخش محصولاتی هستند که ما هر روزه از آنها استفاده می کنیم.

اگر بخواهید یک روز زندگی خود را شرح دهید، در آغاز چه صحنه ای را توصیف خواهید کرد؟ زمانی که با زنگ ساعت از خواب بیدار می شود یا هنگامی که صورت خود را در مقابل روشویی می شویید؟ آیا از لحظه صرف صبحانه سخن می گویید یا از زمانی که پیاده یا سواره به مدرسه می روید؟

می پرسید هدفم از طرح این سوالها چیست؟ می خواهم بگویم که هر یک از صحنه های فوق، بیانگر نقش مهم رشته طراحی صنعتی در زندگی روزمره ما است.

زیرا تولیداتی که ما روزمره با آنها سروکار داریم از قبیل ساعت، لوازم بهداشتی، لوازم خانگی و یا خودروها، یا با ایده طراحان صنعتی ساخته شده اند و یا طراحان صنعتی در تکامل و بهبود این وسایل نقش داشته اند. در واقع طراحان صنعتی فعالیتی که بر طبق عوامل اقتصادی، فنی و زیبایی شناختی، محصولات، وسایل و یا سیستم هایی را که بعد از تولید وارد بازار خواهند شد، ابداع می کند.

آقای لاهیجی مدرس طراحی صنعتی دانشگاه تهران در معرفی این رشته می گوید:

"رشته طراحی صنعتی به طراحی محصولات می پردازد. یعنی کلیه لوازم، تجهیزات و محصولاتی که مورد استفاده انسان است، از لوازم آشپزخانه گرفته تا محصولات بسیار پیچیده مثل سیستم های کامپیوتری را طراحی می کند. به عبارت دیگر طراحی صنعتی تلاش می کند که سختی و خشونت صنعت را از آن بگیرد تا محصول صنعتی برای مشتری لطیف گردد و در این کار هم منافع کارفرما و هم استفاده کننده را در نظر می گیرد."

و آقای لاهیجی در ادامه می گوید: "امروزه دیدگاههای جدیدی در زمینه طراحی صنعتی ارائه شده است. برای مثال می گویند که طراحی باید احساس مسوولیت کند و محصولی را طراحی کند که به طبیعت ضرری نرساند. و قابل بازیافت باشد. این دیدگاه، طراحی صنعتی را کاری بسیار تخصصی می داند که نیاز به گذراندن دوره های خاص و تجربه کاری دارد."

وی همچنین در مورد نحوه کار یک طراح صنعتی می گوید: "یک طراح صنعتی در ابتدا یکی از مشکلات جامعه را مورد بررسی و تجزیه و تحلیل قرار می دهد و نیازهای تولیدکننده و مصرف کننده را در زمینه مورد نظر جمع آوری می کند و سپس براساس اطلاعات به دست آمده، صورت مساله خود را تهیه می کند و در نهایت با توجه به فرهنگ بومی، اقتصاد، روانشناسی، دیدگاههای هنری، روشهای تولید، تکنولوژی تولید، نوع مواد مورد استفاده و مسائل زیست محیطی، طرح محصولی جدید راارائه می دهد و یا یکی از معایب محصولات قدیمی را برطرف می سازد."

خانم حجازی مدرس طراحی صنعتی دانشگاه تهران در معرفی این رشته می گوید:

"طراحی صنعتی که شالوده ای از علم و صنعت و هنر است، کوششی ذهنی برای آماده کردن بعضی نیازها به بهترین وجه ممکن می باشد. این رشته نوعی فعالیت مهندسی است که تقریباً همه حوزه های زندگی بشری را در برمی گیرد و بر کشفیات و قوانین علمی متکی است و شرایط لازم را برای به کارگیری این قوانین در ساخت کالاهای مفید به وجود می آورد."

محمدرضا محمدی دانشجوی طراحی صنعتی دانشگاه تهران نیز می گوید:

"طراحی صنعتی تلاش و حرکتی به سوی پاسخ دادن به نیازهای واقعی و گاه کاذب انسانها است."

وی در توضیح سخن خویش می گوید: "یک طراح صنعتی نیازهای روحی و جسمی انسان را کشف، شناسایی و حتی ایجاد می کند. برای مثال وقتی طراح صنعتی دید که سیستم های قدیم بانکی، نمی تواند پاسخگوی نیازهای جامعه باشد، طرح عبابربانک را ارائه داد. همچنین در جوامع مدرن گاه یک طراح صنعتی نیازهای کاذبی را ایجاد کرده و به آن ها پاسخ می دهد برای مثال یک کالا را طوری طراحی می کند که تاریخ مصرف داشته باشد یعنی تا یک زمان مشخصی مد روز باشد و سپس از رده خارج گردد و با این کار خود در جهت منافع صاحبان صنایع قدم بر می دارد."

محمد رحیمیان یکی دیگر از دانشجویان طراحی صنعتی دانشگاه تهران نیز معتقد است طراحی صنعتی رشته ای است که به بهینه سازی آنچه داریم و رفع نیازهایی که با آن برخورد می کنیم، می پردازد. یعنی یک طراح صنعتی به طراحی اشیاء و وسایلی می پردازد که انسان در زندگی روزمره از آنها استفاده می کند و به این وسیله زندگی را برای انسانها راحتتر و زیباتر می کند.

گرایش های مقطع لیسانس:

در مقطع لیسانس گرایش خاصی ندارد و در همان زمینه اصلی طراحی صنعتی دانشجویان به فعالیت می پردازند.

آینده شغلی، بازار کار، درآمد:

آیا می دانید که استفاده مناسب از رنگ در صنایع خودروسازی ژاپن در کنار فن آوری پیشرفته، هم  اینک این کشور را به دومین صادرکننده خودرو در جهان تبدیل کرده است؟ آیا می دانید که براساس یک تحقیق انجام شده توسط یک موسسه انگلیسی 48% خریداران با مشاهده محصول در بسته بندی مناسب و جذاب اقدام به خرید آن می کنند؟ و آیا می دانید که به گفته یکی از کارشناسان بخش صنعت بسیاری از کالاهای ایرانی با وجود مرغوبیت بالا، به صورت فله ای از کشور خارج و با بسته بندی مناسب و این بار با قیمت گزاف دوباره به کشور وارد می شوند؟

آنچه گفتیم بیانگر آن است که امروز طراحی صنعتی یکی از مهمترین و کاربردی ترین رشته های دنیا است چرا که طراحی صنعتی با تغییر در کیفیت کالا، شکل ظاهری، رنگ آمیزی کالا و بسته بندی آن، می تواند جوابگوی سلایق مختلف و نیازهای متفاوت گردد و در نتیجه موفقیت تولید کننده و فروشنده را تضمین کند. به همین دلیل در کشورهای پیشرفته دنیا، طراحی صنعتی یکی از 15 رشته پول ساز می باشد.

اما متاسفانه این رشته مهم و کلیدی که در واقع می تواند کیفیت زندگی را در اجتماع تغییر دهد، در کشور ما جایگاه واقعی خود را نیافته است و فرصت های شغلی کارشناسان این رشته محدود می باشد.

آقای لاهیجی درباره علت این امر می گوید:

"طراحی صنعتی در کشورهایی که تکنولوژی تولید بالا باشد، نقش مهمی دارد ولی متاسفانه در کشور ما تکنولوژی تولید پایین است و ما تولیدات محدودی داریم و 99% همین تولیدات محدود نیز کپی از تولیدات خارجی است. یعنی کارخانه دارها برای طرح جدید سرمایه گذاری نمی کنند. برای همین فرصت های شغلی برای طراحهان صنعتی بسیار محدود است. برای همین فرصت های شغلی برای طراحان صنعتی بسیار محدود است. البته در چند سال اخیر بعضی از کارخانه ها برای رقابت، محصولات متنوع و زیبایی را تولید می کنند و در بعضی از بخش ها، طراحی صنعتی بتدریج وارد می شود مثلاً در حال حاضر در صنعت راه آهن، طراحان صنعتی برای جلب رضایت مشتری قسمت های مختلف کوپه ها و ایستگاهها را طراحی می کنند. اما آنچه انجام می گیرد، بسیار محدود است بخصوص اینکه در کشور ما به دلیل مشکلات مختلف و متعدد، بستر مناسبی برای طراحی صنعتی وجود ندارد و از سوی دیگر اگر توجه لازم را به این امر نداشته باشیم مطمئناً در جنگ صنعتی و صادراتی جهان که هر کشور و یا شرکتی سعی می کند محصولات بهتر، زیباتر و با قیمت ارزانتری بسازد تا بتواند فروش خود را بالا ببرد، پیروز نخواهی شد."

محمدرضا رحیمیان نیز ضمن انتقاد از محدود بودن فرصت های شغلی برای فارغ التحصیلان این رشته می گوید:

"چون شغلی به نام طراحی صنعتی در وزارت کار پیش بینی نشده است، فارغ التحصیلان این رشته در جامعه ما جایگاه روشن و مشخصی ندارند از همین رو در کارخانه های تولید انبوه واحدی به نام طراحی صنعتی وجود ندارد و یا اگر هست، جنبه نمادین و سطحی دارد."

شیما شعبان نیز در همین زمینه می گوید: "در کشور ما ارتباط نزدیکی بین صنایع و دانشگاه وجود ندارد و به همین خاطر صاحبان صنایع این رشته را نمی شناسند و حتی در بسیاری از کارخانه ها یک مهندس مکانیک،کار طراح صنعتی را انجام می دهد یعنی هم طرح یک محصول و هم تولید آن برعهده مهندس مکانیک می باشد."

محمدرضا محمدی نیز در این زمینه می گوید:

"در حالی که طرحهای فارغ التحصیلان و دانشجویان طراحی صنعتی ایران، در خارج از کشور خریدار دارد و حتی در مسابقه ای که کارخانه بنز برگزار کرد، یکی از طرحهای برنده توسط یک دانشجوی ایرانی ارائه شده بود، اما در کشور خودمان فارغ التحصیلان این رشته هنوز حضور فعالی در صنعت ندارند و تنها در بحث مبلمان شهری و تا حدودی لوازم خانگی فعالیت می کنند."

توانایی های مورد نیاز و قابل توصیه

در بین دانشجویان طراحی صنعتی معروف است که می گویند: "یک طراح صنعتی اقیانوسی است با یک متر عمق، یعنی یک متخصص طراحی صنعتی باید اطلاعات عمومی بسیار گسترده ای داشته باشد تا بتواند به یاری این اطلاعات طرح جدیدی ارائه بدهد.

خانم حجازی در همین زمینه می گوید:

"طراحی نوعی فعالیت خلاق است که نیاز به پایه محکم در ریاضیات، فیزیک، شیمی، مکانیک، ترمودینامیک، هیدرودینامیک، مهندسی برق، مهندسی ساخت و تولید، تکنولوژی مواد، نظریه طراحی و همچنین دانش و تجربه علمی در حوزه های تخصصی دارد. در ضمن ابتکار، تصمیم ، بینش اقتصادی، پشتکار، خوش بینی، اجتماعی بودن و کار گروهی کیفیت هایی هستند که طراحان را در جایگاهی مناسب قرار می دهد و یک طراح مسوول باید از این ویژگی ها برخوردار باشند."

وی در ادامه می گوید: "یک ویژگی مهم و ضروری برای طراح، احساس مسوولیت و تعهد می باشد چرا که یک طراح صنعتی به صورت اشیا در اختیار انسان نوعی رابطه جسمی و روحی با او برقرار می کند. به گونه ای که اگر کلیه نکات و مقتضیات لازم در تولیدات رعایت نشود، ممکن است خسارات جبران ناپذیری بر روح و جسم انسانها وارد کند."

آقای لاهیجی نیز درباره ویژگی ها و توانمندی های لازم برای موفقیت در این رشته می گوید:

"در رشته طراحی صنعتی، خلاقیت حرف اول را می زند و دانشجوی این رشته باید توانایی نوآوری و تفکر خلاق را داشته باشد و بخواهد که کار هنری بکند. یعنی هم هنر و هم صنعت را درک کرده و هم قدرت مدیریت داشته باشد و علاوه بر موارد فوق با مباحث کاربردی علوم پایه مثل فیزیک، شیمی، هندسه و زیست شناسی آشنا باشد."

وی در ادامه ضمن انتقاد از نحوه برگزاری آزمون ورودی رشته طراحی صنعتی می گوید: "در انجمن های بزرگ طراحی صنعتی جهان برای کسانی که می خواهند وارد این رشته شوند، در آغاز نحوه کار یک طراحی صنعتی شرح داده می شود یعنی می گویند که در این رشته باید روزی 6 ساعت طراحی کرد، مطالعه نمود، زحمت کشید و در مسابقات هنری بین المللی شرکت داشت تا بتوان موفق شد تا اگر کسی صبر و حوصله لازم را ندارد و واقعاً علاقه مند به این رشته نیست، از همان ابتدا وارد رشته طراحی نشود. البته در کشور ما با این حجم داوطلب امکان چنین کاری وجود ندارد اما حداقل می توان در آزمون سراسری علاوه بر سوالهای تستی، چند آزمون طراحی نیز از داوطلبان گرفت برای مثال از آنها خواسته شد تا در یک فرصت محدود، محصولی را طراحی کرده و مشکل آن را حل سازند. بدون شک چنین آزمونی می تواند در سنجش قدرت خلاقیت، آمادگی و علاقه داوطلبان نقش مهمی داشته باشد، حتی اگر هیچ داوطلبی طرحهای فوق را به درستی نکشیده باشد."

محمدرضا محمدی نیر ضمن اشاره به اهمیت توانایی طراحی و آشنایی با سواد بصری برای دانشجویان این رشته می گوید:

"عده ای تصور می کند که برای موفقیت در رشته طراحی صنعتی باید در ریاضی، فیزیک و یا علوم مهندسی قوی بود و تبحر داشت. این دیدگاه اشتباه است چون مطمئناً چنین چیزی غیرممکن می باشد. در واقع تنها لازم است که یک طراح صنعتی تا حدودی با این علوم آشنا باشد تا بتواند از محدودیت ها و ظرفیت های این علوم مطلع شود. و با متخصصان علوم یاد شده ارتباط برقرار کند. نه این که خود در حد یک متخصص الکترونیک، مکانیک و یا فیزیک اطلاعات تخصصی داشته باشد."

نازنین محمدپور دانشجوی طراحی صنعتی دانشگاه تهران نیز خلاقیت را مهمترین اصل برای موفقیت در این رشته می داند تا فرد بتواند به یاری قدرت خلاقه خویش از محیط اطرافش ایده بگیرد.

وی همچنین اعتقاد دارد که دانشجوی طراحی صنعتی باید مردم شناس، روانشناسی و جامعه شناس خوبی باشد تا وسایلی که طراحی می کند، منطبق با نیازها و علایق مردم باشد.

لیلا خجسته راد فارغ التحصیل طراحی صنعتی دانشگاه الزهرا نیز در این مورد می گوید:

"دانشجوی این رشته باید نگاه خود را به اطراف و اشیآء دقیق تر کرده و پیوسته نیازهای فردی و اجتماعی افراد را در ذهن خود مرور کند. او باید به راحتی با محیط های کاری ارتباط برقرار کرده و تجارب خود را از نظر فنی گسترش دهد به گونه ای که بتواند عملکرد طرح خود را کاملاً توجیه نماید و تمامی مراحل اجرایی ان را خود زیر نظر داشته باشد."

وی همچنین در مورد جاذبه های این رشته می گوید: "طراحی صنعتی رشته متنوع و جذابی است که در صورت فعال بودن و داشتن علاقه، ذهن جستجوگر فرد را به سوی یافته های تازه هدایت می کند و با تکامل و رشد در ان می توان به نیروی کارآمدی تبدیل شد که همواره در پی یافتن ایده های نو و قابل طرح باشد."

 

 

  
نویسنده : متین ; ساعت ۱۱:٥٠ ‎ق.ظ روز ۱۳٩٠/۱٠/۱٦